Theo đó, Nghị quyết quy định chủ trương giải quyết chỗ ở cho nhóm đối tượng khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ, phố cũ được mua, thuê mua nhà ở xã hội không qua bốc thăm. Trước mắt áp dụng trên địa bàn phường Hoàn Kiếm; trong quá trình thực hiện sẽ nghiên cứu mở rộng phạm vi, trên cơ sở đánh giá tác động, cân đối nguồn lực và theo đề xuất của UBND Thành phố.

Đối tượng áp dụng gồm các hộ gia đình, cá nhân đáp ứng tất cả các điều kiện sau:

Thứ nhất, đã đăng ký thường trú và đang thực tế sinh sống tại nhà ở thuộc khu vực phố cổ, phố cũ thuộc phường Hoàn Kiếm trước ngày Nghị quyết được thông qua;

Thứ hai, có diện tích nhà ở bình quân dưới 5m² sàn/người;

Thứ ba, đáp ứng điều kiện để được mua, thuê mua nhà ở xã hội theo quy định của pháp luật về nhà ở;

Thứ tư, tự nguyện đăng ký và được UBND phường Hoàn Kiếm phê duyệt theo danh sách. Quy mô dự kiến: 902 hộ.

Về nguyên tắc chung:

Mỗi hộ gia đình, cá nhân chỉ được mua hoặc thuê mua 01 căn hộ nhà ở xã hội và chỉ được giải quyết một lần; giá bán, giá thuê mua, hồ sơ, thủ tục mua bán,thuê mua, chính sách vay vốn ưu đãi thực hiện theo quy định của pháp luật về nhà ở xã hội;

Quỹ nhà được xác định cụ thể về dự án, số lượng, loại căn hộ, tiến độ và công bố công khai trước khi tổ chức đăng ký; số căn hộ không có người đủ điều kiện đăng ký sau thời hạn quy định được bán, cho thuê mua cho các đối tượng khác theo quy định;

Không phát sinh chi ngân sách trực tiếp cho việc mua, thuê mua nhà ở của đối tượng; người mua, thuê mua tự chi trả theo giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội;

Chính sách được thực hiện ngay sau khi Nghị quyết được thông qua.

Cụ thể, về bố trí quỹ nhà ở xã hội:

Quy mô: tối đa 902 căn hộ nhà ở xã hội (01 hộ/01 căn), được điều chỉnh theo số lượng đăng ký mua, thuê mua thực tế.

Nguồn quỹ nhà: bố trí tại các dự án nhà ở xã hội trên địa bàn Thành phố dự kiến cung ứng ra thị trường, mỗi dự án bố trí không quá 20% số căn hộ mở bán, theo thỏa thuận với chủ đầu tư; trước mắt trong năm 2026 dự kiến bố trí tại 09 dự án với 552 căn hộ.

Tiêu chí lựa chọn dự án: vị trí thuận lợi về giao thông công cộng (ưu tiên gắn với tuyến đường sắt đô thị); hạ tầng xã hội đồng bộ (trường học, y tế, chợ,thương mại); tiến độ hoàn thành phù hợp; cơ cấu căn hộ phù hợp với quy mô hộ (bình quân khoảng 4 người/hộ).

Thảo luận về nội dung này, các đại biểu đều bày tỏ đồng tình với chủ trương hỗ trợ nhà ở xã hội cho các hộ khó khăn về nhà ở tại khu vực phố cổ, phố cũ; góp phần từng bước giải quyết tình trạng mất an sinh xã hội, an toàn, an ninh, vệ sinh môi trường và cảnh quan Thành phố. Đồng thời, khẳng định đây là một nghị quyết rất quan trọng, "mở trói" cho việc thực hiện chính sách về giãn dân trong khu vực nội đô nói chung và khu vực phố cổ nói riêng.

Để nghị quyết khi thông qua sẽ đi vào cuộc sống, tránh tình trạng chủ trương đúng nhưng việc triển khai chậm, đại biểu Lê Văn Đức đề nghị có các giải pháp cụ thể để giải quyết mối quan hệ giữa nơi đi và nơi đến của người dân. Đối với nơi đi, đề nghị làm rõ cơ chế quản lý thu hồi và xử lý các diện tích còn lại để tránh tình trạng tái chiếm hoặc để hoang hóa, như vậy sẽ không giải quyết được triệt để vấn đề chúng ta đang mong muốn xử lý. Về nơi đến, đề nghị có những biện pháp để kết nối, tổ chức môi trường sống hợp lý cho người dân, để người dân có sự gắn bó với nơi ở mới. Đồng thời, cũng có những giải pháp hỗ trợ về tài chính, chuyển đổi sinh kế, chuyển đổi nghề nghiệp, để người dân ổn định đời sống sau khi di chuyển.

Đại biểu Lưu Quang Huy cho rằng tầm vóc của nghị quyết không chỉ dừng lại ở phạm vi của một phường, mà còn hiện thực hóa định hướng lớn trong Quy hoạch tổng thể thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm, đại biểu đề nghị UBND Thành phố làm rõ việc hoàn thiện thể chế này từ những nghị quyết cá biệt, tiến tới quy phạm hóa chính sách trên diện rộng. Cũng như cần làm rõ việc quy hoạch các khu nhà ở xã hội tập trung của thành phố đã triển khai trong giai đoạn trước đây để thu hút người dân về sinh sống tại các khu vực này.

Theo đại biểu Trần Hợp Dũng, đây là một nghị quyết mang tính chất cá biệt nhằm mục tiêu giãn dân phố cổ, toàn bộ khu vực nội đô lịch sử. Do đó, đồng chí đề nghị UBND Thành phố làm rõ thời điểm hoàn thành nghị quyết mang tính chất quy phạm pháp luật phổ quát tổng thể cho toàn bộ các đối tượng thuộc mục tiêu giãn dân phố cổ. Thứ hai, tiêu chí 5m2 là một ngưỡng rất khó có thể xác định chính xác bởi qua thực tế khảo sát của Ban Đô thị HĐND Thành phố trên địa bàn các khu phố cổ, phố cũ cho thấy, vì có diện tích chung riêng, ngõ đi chung, kết cấu công trình..., do đó việc xác định diện tích chính xác của các hộ dân rất khó. Chính vì vậy, Ban Đô thị rất ủng hộ việc ban hành một nghị quyết cá biệt trước để tạo tiền đề cho một nghị quyết chung mang tính phổ quát về pháp luật nhưng cần đánh giá một cách tổng thể cũng như tính toán đến nguồn cung nhà ở xã hội để bảo đảm tính khả thi khi thực hiện.

Phát biểu tiếp thu, giải trình nội dung này, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Dương Đức Tuấn cho biết, chính sách giãn dân đã được Thành phố triển khai qua các thời kỳ phát triển. Đối với khu vực khu phố cổ, trung tâm của nội đô lịch sử thành phố, khu vực được xác định là di tích cấp quốc gia, người dân đang ở trên diện tích chật hẹp trong các ngõ ngách, điều kiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, môi trường sống... không đáp ứng. Trong suốt thời gian dài, Hà Nội đã đặt ra cơ chế giãn dân nhưng chưa triển khai được. Do vậy, Nghị quyết này có vai trò rất quan trọng, tạo điểm tựa ban đầu và thể hiện quyết tâm mạnh mẽ của Thành phố để giải quyết việc giãn dân phố cổ.

UBND Thành phố sẽ thiết lập phương án đối với từng trường hợp cụ thể và giao cho chính quyền UBND cấp phường để xử lý các nội dung về đầu đi và đầu đến, trong đó, đảm bảo nơi đến là các khu nhà ở xã hội được đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và hạ tầng công cộng đáp ứng các mục tiêu đề ra.