Việc đưa làn đường riêng cho xe đạp vào hoạt động đúng vào ngày cuối cùng của năm 2025 đánh dấu một bước chuyển trong tư duy tổ chức hạ tầng giao thông tại TP.HCM, nơi xe đạp lâu nay chủ yếu phải lưu thông chung với xe máy và ô tô.
Dự án do Sở Xây dựng TP.HCM làm chủ đầu tư, được triển khai trên đoạn đường Mai Chí Thọ từ đường Nguyễn Cơ Thạch đến đường D1 và chiều ngược lại, với tổng chiều dài gần 6 km.
Theo ông Đoàn Văn Tấn, Giám đốc Trung tâm Quản lý điều hành giao thông đô thị thuộc Sở Xây dựng TP.HCM, làn xe đạp được bố trí trong phạm vi đất dành cho kết cấu hạ tầng đường bộ của tuyến Mai Chí Thọ. Bề rộng làn đạt 2 m trên các đoạn đường thông thường và 1,5 m tại các đoạn qua cầu. Đây là thông số được tính toán nhằm đảm bảo khả năng lưu thông ổn định, phù hợp với điều kiện hạ tầng hiện hữu.
Làn đường xe đạp được tổ chức tách biệt với khu vực dành cho người đi bộ và phương tiện cơ giới, có vận tốc thiết kế 20 km/giờ, độ dốc dọc tối đa 4%. Toàn tuyến được sơn vạch đỏ liên tục sát mép đường, giúp người tham gia giao thông dễ dàng nhận diện. Tại các giao lộ và điểm giao cắt, vạch sơn đỏ được kéo dài băng ngang qua giao lộ, nhằm tăng khả năng cảnh báo cho các phương tiện khác và ưu tiên cho xe đạp khi di chuyển.
Bên cạnh hạ tầng mặt đường, hệ thống đèn chiếu sáng riêng cho làn xe đạp cũng được lắp đặt dọc tuyến, nhằm đảm bảo tầm nhìn và an toàn khi lưu thông vào ban đêm. Ở các đoạn cải tạo trên vỉa hè, cơ quan chức năng bố trí biển báo cấm xe máy đi vào làn xe đạp. Trường hợp vi phạm có thể bị xử phạt theo quy định hiện hành.
Dự án có tổng mức đầu tư 14,2 tỉ đồng, được khởi công từ đầu tháng 10-2025 và hoàn thành sớm hơn kế hoạch khoảng một tháng. Việc đẩy nhanh tiến độ được đánh giá là phù hợp trong bối cảnh thành phố đang từng bước hoàn thiện các giải pháp giao thông bền vững và giảm phát thải.
Ngay trong ngày đầu đưa vào sử dụng, nhiều người dân đã trải nghiệm làn xe đạp mới. Ông Nguyễn Văn Ba, 67 tuổi, một người thường xuyên đạp xe trong khu vực, cho biết trước đây việc di chuyển trên các tuyến đường lớn tiềm ẩn nhiều nguy cơ va chạm. Việc có làn đường riêng giúp người đi xe đạp cảm thấy an toàn hơn và tạo tâm lý yên tâm khi tham gia giao thông.
Theo ông Võ Khánh Hưng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, đường Mai Chí Thọ được quy hoạch là trục giao thông và đô thị quan trọng ở khu Đông thành phố, với nhiều khu dân cư phát triển theo hướng hiện đại và bền vững. Dọc hai bên tuyến hiện có các khu đô thị và khu dân cư như Khu đô thị Sala, Chung cư New City, Khu dân cư Thu Sun Avenue, Chung cư Sadora. Quy mô dân số tại các phường An Khánh, Bình Khánh và An Lợi Đông theo thống kê năm 2021 lần lượt là 26.639 người, 4.333 người và 1.215 người.
Từ thực tế này, nhu cầu kết nối các khu dân cư bằng những quãng đường ngắn là rất lớn. Việc hình thành làn xe đạp trên trục Mai Chí Thọ được xem là giải pháp phù hợp, nhất là khi tuyến đường này có nhiều mảng xanh và không gian thông thoáng. Ngoài ra, đây còn là tuyến kết nối với các tuyến metro quan trọng như Bến Thành – Suối Tiên, Bến Thành – Thủ Thiêm và Thủ Thiêm – Long Thành. Làn xe đạp được kỳ vọng sẽ hỗ trợ người dân di chuyển quãng ngắn để tiếp cận các nhà ga metro, qua đó giảm áp lực cho phương tiện cá nhân.
Trong giai đoạn một, làn xe đạp mới chỉ được triển khai trên đoạn từ Nguyễn Cơ Thạch đến D1. Sau khi nút giao An Phú hoàn thành, Sở Xây dựng và các đơn vị liên quan sẽ đánh giá hiệu quả khai thác để xem xét khả năng mở rộng làn xe đạp sang các đoạn còn lại của đường Mai Chí Thọ, đồng thời tăng cường kết nối với hệ thống metro.
Về định hướng lâu dài, TP.HCM đặt mục tiêu phát triển mạng lưới xe đạp kết nối các trung tâm thương mại, khu văn phòng, công viên và các công trình có giá trị lịch sử, đồng thời gắn kết chặt chẽ với hệ thống giao thông công cộng và hạ tầng bến bãi. Nhiều trục đường trung tâm và ven kênh như Nguyễn Huệ, Lê Lợi, Tôn Đức Thắng, Võ Văn Kiệt, Hoàng Sa, Trường Sa, Điện Biên Phủ… được đưa vào danh sách nghiên cứu triển khai.
Lãnh đạo Sở Xây dựng TP.HCM cho biết, sau khi làn đường riêng cho xe đạp trên đường Mai Chí Thọ đi vào hoạt động, các đơn vị chức năng sẽ tiếp tục theo dõi tình hình thực tế để kịp thời điều chỉnh phương án tổ chức giao thông, đặc biệt là các giải pháp bảo đảm an toàn cho người đi xe đạp. Việc phát triển hạ tầng cho xe đạp không chỉ hướng tới một đô thị văn minh, mà còn góp phần đa dạng hóa phương thức di chuyển, tạo điều kiện để người dân lựa chọn hình thức đi lại phù hợp trong đời sống đô thị ngày càng phát triển./.
